Cumartesi günü, birkaç bin gösterici République Meydanı'ndan Clichy Meydanı'na kadar yürüdü. Üç kilometreden uzun güzergâh boyunca çeşitli taleplerini haykırırken, başkentte polisle çatışmalar ve yağma olayları yaşanıyordu.
Beton bir bloğun üzerine tırmanan ve parmak uçlarında dengede duran Lorie, pankartını olabildiğince yükseğe uzatıyor. Kartonun üzerinde “Ee Macron, öfkemi şimdi daha iyi görüyor musun?” yazıyor. Sağ tarafına ise Asnières (Hauts-de-Seine) kökenli satış elemanı, minicik harflerle kırık bir kalp çizmiş. “İşte, şu anki ruh halim bu: keder. Keder, çünkü bize saygı gösterilmiyor,” diyor 42 yaşındaki, boşanmış, “bakmakla yükümlü olduğu iki çocuğu olan” ve “asgari ücretin biraz üzerinde maaş alan” bu anne.
17 Ekim Cumartesi günü, Fransa’nın birçok kentinde şiddet olayları, tahribat ve güvenlik güçleriyle çatışmalarla gölgelenen bu büyük protesto günü, omuzlarına kadar uzanan saçlı Lorie tarafından tam iki ay önce ajandasına işaretlenmişti. “En küçük kızımın doğum gününü bile bilerek erteledim,” diyor Lorie, Paris’teki Magenta Bulvarı’nda diğer göstericilerle omuz omuza ilerlerken. Barikatın arkasında duran bir polis memuru, “Kalabalık gerçekten etkileyici,” diye mırıldanıyor. Akşam saatlerinde İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, başkentte 110.000, Fransa genelinde ise yaklaşık 550.000 gösterici olduğunu açıkladı. Organizatörler ise ülke genelinde 800.000 katılımcı olduğunu belirttiler.
Saat 14.00’dan itibaren, yürüyüşün başlangıç noktası olan République Meydanı tıka basa dolmuştu. O kadar doluydu ki, sonunda kimseyi içeri almama emri verildi. Yürüyüş henüz başlamamıştı ki, çevrede yüzlerce kişi ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar patlak verdi. Atılan cisimler, göz yaşartıcı gaz bombaları, ateşe verilen araçlar...
Ancak aniden bir haykırış duyuldu: “Lucien-Sampaix Caddesi’nde bir boşluk var!”, diye bağırdı bir genç adam, koluyla yönü göstererek. René-Boulanger Caddesi’nin ortasında, 30 kişilik bir lise öğrencisi grubu alkışlar, tezahüratlar ve Marseillaise eşliğinde ortaya çıktı. Kaldırımda duran 78 yaşındaki Marie-Thérèse, bu manzaradan neredeyse duygulanıyor. “Onların yaşındayken ben de Mayıs 68’e katılmıştım, sosyal hizmet asistanlığı okuduğum okulu kapatmıştım,” diye anlatıyor ellerini çırpan emekli kadın. “Onları o dönemdeki bizden bile daha bilinçli buluyorum. Neyin ne anlama geldiğinin tam olarak farkındalar.”
Céline ve Benoît de “gençlere destek olmak” için geldiler. Pankartlarında keçeli kalemle yazılmış mesajlar gayet net: “Çocuklarımız için kaynaklar”, “çocuklarımızla gurur duyuyoruz”. “İkimiz de ergen çocukları olan ebeveynleriz. 15-16 yaşındaki çocuklarınız size geleceğe inanmadıklarını söylediğinde, inanın ki bu insanın içini parçalıyor. Onlara ne cevap verebiliriz ki?”, diye soruyor 51 yaşındaki anne.
Sıkı sıkıya toplanmış kalabalıkta, çok çeşitli meslek grupları ve talepler dile getiriliyor. Tabii ki lise ve üniversite öğrencileri için, ama aynı zamanda akaryakıt fiyatları, satın alma gücü, asayişi sağlama yöntemleri, aşırı sağın yükselişi gibi konular da gündemde... Oise bölgesinde okul danışmanı olarak çalışan Irina, “bir sürü şeyden bıktığını” dile getirmek istiyor. 18 yaşındaki Enis ise “herhangi bir alanda” iş arıyor. “Ama kimse bana cevap vermiyor,” diyor. Bir araba almak istiyor, “ama hangi parayla?” 23 yaşındaki Sofiane, Courbevoie’de (Hauts-de-Seine) güvenlik görevlisi olarak çalışıyor ve nihayet kendi dairesine sahip olmak istiyor, ancak “bu kesinlikle mümkün değil”.
Clémence, bu protesto için pek çok slogan fikriyle doluydu. 27 yaşındaki Caenli genç kadın sonunda şunu seçti: “Daha az danışmanlık firması, daha fazla muayenehane.” “Sağlık sorunlarım oldu ve insanları düzgün bir şekilde tedavi ettirecek imkânların kalmamasının ne demek olduğunu gördüm. Devlet ne zaman gözlerini açacak?” diye soruyor bu insan kaynakları çalışanı.
Gösterinin son noktası olan Clichy Meydanı’na kadar uzanan 3,6 kilometrelik yürüyüş boyunca aynı öfke hissediliyordu. Herkesin kendi hikâyesi var, ancak pek çok sorun konusunda fikir birliği var. Yürüyüş güzergâhı üzerinde, bir sağlık merkezinin vitrini tam da bu amaçla yeniden adlandırılmıştı. Boya yardımıyla “sağlık acil durumları” yazısı “sosyal acil durum” haline getirilmişti.
“Bu karşı olmak değil, destek olmak”
Erkek takım elbise mağazası Dynastie 7’de bir satış elemanı, vitrinden gizlice çekim yapıyor. Gare du Nord istasyonunda, turistler tekerlekli valizlerini aniden durdurup geçit törenini izliyorlar. “Bu neye karşı?” diye soruyor İrlandalı bir çift. “Karşı değiliz, lehteyiz. Bir gelecek için. Daha iyi bir gelecek için,” diye yanıtlıyor bir lise öğrencisi.
Gün boyu, yürüyüşün kenarlarında yüzlerce kişi, başlarını kapüşonla örtmüş ve siyah giyinmiş halde, kolluk kuvvetleriyle kedi-fare oyunu oynadı ya da onlarla çatıştı. Cumhuriyet Meydanı çevresinde polisler, atılan cisimlere göz yaşartıcı gaz, müdahale ve hatta tazyikli su kullanarak karşılık verdi. Paris Emniyet Müdürlüğü net bir uyarıda bulundu: Élysée Sarayı ve Matignon gibi iktidar merkezlerine yaklaşmak yasaktır. Ancak bu, iki spontane yürüyüşün oluşmasını engelleyemedi. Öğleden sonra geç saatlerde bazı göstericiler, Şanzelize Caddesi’nin alt kısmında da toplanmayı başardılar. Ayrıca Paris sokaklarında mağaza vitrinleri kırıldı, dükkanlar yağmalandı, hatta bazıları ateşe verildi.
Carrefour Barbès-Rochechouart ve Clichy Bulvarı. Örgülü sakalı ve kafasındaki bereyle Franck, Somme’dan bilerek Paris’e gelmişti. Picardie’de kalan arkadaşlarından az önce bir video almıştı. “Bir kavşaktalar, kamp masası, soğutucu var, tıpkı sarı yelekliler dönemindeki gibi,” diye anlatıyor. “Her şey böyle başlamıştı, değil mi?” diye hatırlatmak istiyor. “Göreceğiz bakalım…” diye düşünüyor Enis, konvoydan ayrılmaya hazırlanırken. “Arkadaşlarımız bize gelmenin bir anlamı olmadığını söylediler. Ama var, anlamı var. Ben bugün binlerce Enis gördüm.”
#doganpresse #doganpresseagence #17ekim #17octobre #france
Poste similare
